Schilderijen uit Rijksmuseum in expositie Hannemahuis

HARLINGEN

De reizende tentoonstelling Lage Landen doet van 14 oktober tot 4 februari Gemeentemuseum het Hannemahuis in Harlingen aan.

De expositie biedt een prachtige reis door de geschiedenis van de Nederlandse landschapsschilderkunst aan de hand van 40 parels uit de collectie van het Rijksmuseum, aangevuld met enkele schilderijen uit de eigen collectie.

De intrigerende vraag bij deze kunstwerken is, of er een relatie is tussen deze Nederlandse landschappen en onze identiteit. Atelier NL, winnaar van de Dutch Design Award 2017, onderzoekt dit als onderdeel van de expositie op geheel eigen wijze. Hun vertrekpunt is de Harlinger zeeklei.

Als één ding duidelijk wordt uit de rijke collectie van het Rijksmuseum, dan is het dat schilders al eeuwen geboeid zijn door het Nederlandse landschap. Op de expositie Lage Landen zijn veertig landschappen uit de zeventiende tot en met de twintigste eeuw te zien.

Ze zijn van bekende schilders als Jacob van Ruisdael, Isaac van Ostade en van kunstenaars van recenter datum, zoals Jozef Israëls, de broers Jacob en Willem Maris en Willem Roelofs. De werken geven een prachtig overzicht van de uiteenlopende landschappen die Nederland ooit rijk was.

Aanvulling uit eigen collectie

Gemeentemuseum het Hannemahuis vult de veertig landschappen uit het Rijksmuseum aan met drie werken uit de eigen collectie, die nog niet eerder aan het publiek zijn getoond. Het gaat om Boerderij Vredenoord te Sexbierum door Folkert Post circa 1900, Duinlandschap bij Kootwijk door J.M. Graadt van Roggen circa 1910 en Landschap door Egbert van Drielst 1804.

Harlinger zeeklei

In de tentoonstelling Lage Landen is ook aandacht voor de zeeklei om Harlingen heen. De tegels, aardewerk, bakstenen en dakpannen die van deze klei werden gebakken, waren eeuwenlang een belangrijk exportproduct van Harlingen. Nadine Sterk en Lonny van Ryswyck, die samen Atelier NL vormen, bedachten ‘Vergezicht’, een project rondom de Harlinger zeeklei en de eeuwenoude Harlinger tegel- en aardewerkindustrie. Daarmee wordt het publiek met de rijkdom van dit materiaal in contact gebracht.

Prikkelend essay

De vraag is of het landschap dat ons omringt en dat wij als Nederlanders al eeuwenlang vormgeven van invloed is op onze identiteit. Socioloog Paul Schnabel, vele jaren directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, schreef het prikkelende essay ‘Hoe eigenaardig is Nederland’, dat in de publicatie bij Lage Landen te lezen is.

Langjarige samenwerking

Lage landen is de eerste van een serie van vier reizende exposities waarin de identiteit van Nederland wordt onderzocht vanuit de invalshoek van de vier elementen aarde, water lucht en vuur. De exposities zijn het resultaat van een unieke samenwerking tussen het Westfries Museum in Hoorn , het Stedelijk Museum Zutphen, het Markiezenhof in Bergen op Zoom, Gemeentemuseum Het Hannemahuis in Harlingen en Museum Gouda, hebben zich verenigd in de Stichting Vijf Samenwerkende Musea in Nederland (M5).