Einde markt na veertig jaar voor Jan en Klaaske Zijlstra

MINNERTSGA

Het zal een afscheid worden met een lach en een traan. Zaterdag staan Jan en Klaaske Zijlstra voor het laatst met hun kraam met brood, koek en snoep op de markt. Na veertig jaar stoppen ze met het mooiste beroep ter wereld, zoals ze zelf zeggen, het afscheid van de vast klanten zal emotioneel worden.

De gezondheid van Klaaske dwingt het tweetal om te stoppen. Het is een zware maar weloverwogen beslissing. ,,Het laatste jaar was toneelspelen, ik kon niet meer. Ik voelde me lichamelijk en geestelijk een wrak, het ging helemaal niet meer”, vertelt Klaaske. ,,De dokter vertelde dat ik een burn-out heb, dat ik psychisch en lichamelijk helemaal op ben. Een half jaar geleden ben ik daarom gestopt. Het gaat nu langzaam maar zeker de goede kant weer op, maar als ik het werk op de markt weer op zou pakken, gaat het weer mis.’’

Alleen doorgaan is voor Jan Zijlstra geen optie: ,,We zijn veertig jaar geleden samen begonnen, we stoppen er ook samen mee. Het gaat prima, we hebben altijd geweldige medewerkers gehad, maar het was van ons samen. Dat voelt nu niet meer zo.’’

Veel klanten denken dat Jan van zijn pensioen gaat genieten, maar dat is niet het geval: ,,Ik ben nu 61, een leeftijd waarop je niet zomaar weer werk vindt. Ik heb de sites van uitzendbureaus doorgespit en kwam regelmatig vacatures van Smeding tegen. Ik ben zelf bij Smeding binnen gestapt en heb gevraagd of ze me daar wilden hebben. Dat was gelijk klaar! Op 1 juli begin ik daar. Ze draaien vroege en late diensten. Dat is voor mij geen probleem. Ik ben gewend zestig uren per week te werken. We waren nooit vrij, altijd aan het werk en aan het prakkiseren, de stress nam steeds meer toe.’’

,,Hoewel wij het nog steeds met veel plezier deden, werd het er niet gemakkelijker op. De markt in Franeker is nog een erg fijne markt, maar op veel markten is het ieder voor zich. De saamhorigheid is er niet meer. Ik zie wel wat er op mijn pad komt. Misschien ga ik vrijwilligerswerk doen”, vertelt Klaaske.

,,Bij slecht weer blijven in veel plaatsen de helft van de marktkooplui thuis. Dat vinden wij zo raar, dat hebben we nooit gedaan. Je hebt elkaar nodig, versterkt elkaar. Het is slecht als de helft er niet is”, vult Jan aan.

Dat ze samen een marktkraam begonnen, was niet vanzelfsprekend. Jan ging na de LTS aan de slag als lasser, Klaaske werkte na de Mavo bij Sijtsma Verzekeringen. De twee wilden graag iets voor zichzelf beginnen. De vader van Klaaske zette hen op het spoor van de markt.

,,Mijn vader was vertegenwoordiger en leverde brood en koeken aan marktkooplui. Of dat misschien wat voor ons was? We waren meteen enthousiast. Hielden eerst onze banen aan en begonnen op de zaterdagen. Het beviel meteen. Het contact met de klanten vonden en vinden we erg leuk. Al gauw waagden we helemaal de sprong in het diepe. Daar hebben we nooit spijt van gehad. We hebben het mooiste beroep ter wereld, stonden op markten op veel plaatsen in Noord-Holland en Friesland. Iedere week stonden we in Texel op de markt. Duitsers kopen daar veel dubbelzoute drop. Het eiland kennen we helemaal niet. Alleen de rit van de boot naar de markt. Dat moeten we maar eens goed gaan bekijken als we gestopt zijn!”

Drie generaties klanten maakten de Zijlstra’s mee. ,,We hadden altijd een luisterend oor, hoorden alles over ziek en zeer, leuke en minder leuke dingen. Probeerden een kaartje te sturen als we iets gehoord hadden.

We moesten het hebben van de persoonlijke contacten. De markt heeft een gunfactor. De meeste klanten kenden we van gezicht, niet van naam. We gaven ze zelf een naam. Zo hadden we ‘de mevrouw met de rode jas’. Die bleef zo heten ook al had ze al lang een andere jas.

We stonden een keer op de terugreis uit Noord-Holland vast op de Afsluitdijk. Om ons heen allemaal mensen die na een dag hard werken zin in wat hadden. ‘Doe die kar even open, we hebben honger!’ riepen ze. We hebben toen brood wat we over hadden, uitgedeeld.”

Minder leuke ervaringen waren er ook: ,,Een man overleed aan een hartstilstand voor onze kraam. Wij waren helemaal van slag toen een klant over de man die gereanimeerd werd, heen stapte en vroeg of hij gevulde koeken kon krijgen. Ongelooflijk.”

Het zal een dubbel gevoel worden zaterdag, maar vervelen gaan Jan en Klaaske zich zeker niet. Ze kunnen meer gaan genieten van de prachtige tuin achter de woning in Minnertsga, en Jan zit al jaren in het bestuur van de tennisvereniging, naast zijn drukke bestaan. Hij krijgt wat meer tijd om zelf vaker een balletje te slaan.