Bijgeloof

Franeker

Onlangs werd een Nederlandse satelliet de lucht in geschoten. Het ingenieuze apparaat kostte 100 miljoen euro en vijftien jaren arbeid. Het zou tweemaal zo hoog moeten ronddraaien dan André Kuipers. De Russen was gevraagd het omhoog te schieten.

Ik was verbaasd toen ik op de Nederlandse tv het filmpje zag en daarna op de Russische hetzelfde evenement. Beide stonden bol van de spanning en dit bracht twee soorten bijgeloof mee. Het Nederlandse programma liet een zaal in Noordwijk zien van ruimtewetenschappers, klimatologen en overheden. Zij allen waren bang dat hun miljoenenproject door een mislukte lancering verkeerd zou kunnen gaan. Hun uitspraken gingen erover dat het Vrijdag de dertiende was. Een kwalijke dag. Toen kwam het bericht binnen dat alles was goed gegaan. Onder luid applaus viel iedereen elkaar in de armen. Op YouTube zette ik de lancering aan op de Russische zender RTR-Planeta. Daar zag je ingenieurs zenuwachtig rond de enorm hoge raket lopen, technici controleerden de schroeven voor de zoveelste maal. Het moest goed gaan. Ik vermoedde dat zij het een eer vonden voor het kleine grote Nederland dit geweldige apparaat in een baan om de aarde te schieten.

Terrorisme

Toen kwamen de soldaten die het terrein uitkamden om terrorisme te voorkomen. Maar daarna arriveerde een hooggeplaatste orthodoxe priester, prachtig gekleed in kazuifel met een hoofddeksel van goud. Soldaten en technici in het gelid. Met wijwater (wat dat dan ook moge zijn) besproeide de pope de hemelgigant. Terwijl de mensen in het gelid allen, ja allen, kruistekens maakten en diepe buigingen maakten tot God. Toen de brullende beelden kwamen over de opstijgen van het gevaarte , werd snel duidelijk dat alles in orde kwam. Het geheel deed denken aan het schilderij Tweeërlei spel van Jan Steen. Maar ook aan de passages die Erasmus schreef over de zotheid van overdreven bijgeloof. Ik moest toch bekennen dat de scène in het Kosmodroom bij de Witte Zee iets heel moois had. Ach, aan Johan Cruijff werd eens gevraagd of het helpt als een voetballer in het veld een kruisje maakt. Johan in zijn grote wijsheid zei: ,,In beide ploegen zijn spelers die kruistekens maken. Als die zouden helpen, zouden alle wedstrijden in een gelijkspel eindigen...” Reageren? Dat kan via ademan@planet.nl.

Auteur

Alfred Been