COLUMN | Straatnaambordje

Franeker

In de collectie Diversen van Museum Martena zit een grote verscheidenheid aan van alles en nog wat.

Bij het rondneuzen door de diverse Diversen stuitte ik op een oud en ook een beetje roestig straatnaambordje. Van Ghemmenichstraat staat er op. Waarschijnlijk is het bordje van na 1907toen het wijkje achter het Oud Kaatsveld gebouwd werd. De roemruchte Van Ghemmenich bevindt zich in deze wijk in het gezelschap van de heren Banga, Osinga, Van der Bildt en Groen van Prinsterer. Een telescoopbouwer, wat stadse hotemetoten, een landelijke politicus en een lid van een oud Franeker geslacht. Wie dit wonderlijke mengelmoesje bedacht heeft? Misschien is dat in het gemeentearchief nog te achterhalen. Welke Van Ghemmenich er precies bedoeld is staat niet op het straatnaambord. Er waren meer Van Ghemmenichs die een rol hebben gespeeld in de Franeker geschiedenis. Wie goed rondkijkt in de Franeker binnenstad zal de naam dan ook op verschillende plekken tegenkomen. Er is een gevelsteen aan de voormalige Waag en enkele grafstenen in de Martinikerk. De gevelsteen memoreert dat Paulus van Ghemmenich in 1657 als tienjarige de eerste steen legde van het Waaggebouw. In de Martinikerk is een prachtig bewerkte grafsteen te vinden waaronder Paulus, Jacob en Cornelis van Ghemmenich en hun echtgenotesbegraven zijn. Op een veel eenvoudiger zestiende eeuwse zerk staat de naam van Hendrik van Ghemmenich. Drie Van Ghemmenichs waren in de zeventiende eeuw secretaris van de stad Franeker en hadden aardig wat in de melk te brokkelen. Over Jacob van Ghemmenich doen de geruchten de ronde dat hij het ene financiële gat met het andere stopte. Hoewel hij de belastingen van de stad Franeker inde, kon hij blijkbaar slecht met geld omgaan. Hij werd uiteindelijk uit zijn functie ontheven. Waaraan de Van Ghemmenichs uiteindelijk de eer dankte dat er een straat naar hen werd vernoemd? Misschien was de fantasie van het gemeentelijk apparaat uitgeput, nadat alle professoren, magistraten en hoge heren vernoemd waren. Het bijeengeraapte clubje historische heren was misschien bij de eerste selectie buiten de boot gevallen, maar kreeg alsnog een kans in de nieuwbouw van 1907.

Auteur

admin