Museum Martena zet in op koerswijziging

FRANEKER

Museum Martena heeft plannen om het museum flink aan te pakken. Zo wil het museum uitpakken met het historische gebouw en komen ook de Franeker verhalen en mechanische kunstwerken meer op de voorgrond te staan.

Martena zit momenteel in de planfase om de koers van het museum te wijzigen. Met het plan zelf wil het museum de boer opgaan, om de benodigde financiën rond te krijgen. Wat de totale kosten zijn en wanneer de pannen zichtbaar worden voor het publiek, is nog niet bekend. Wel zegt Manon Borst, sinds 2005 directeur van Museum Martena, dat het plan niet betaald kan worden uit alleen de gelden van het Franeker museum zelf. Het museum heeft voor de nieuwe aanpak gekozen naar aanleiding van de tien jaar dat Martena nu op de huidige locatie zit. In die periode is gekeken hoe bezoekers reageren op de collectie en op het pand zelf. “We hebben bovendien bekeken waar gaten liggen in ons verhaal en hoe we die verhalen beter kunnen vertellen. Wat ook duidelijk werd is dat we het sfeervolle gebouw dat eind vijftienhonderd werd gebouwd in opdracht van Hessel van Martena nog veel meer willen laten stralen”, zegt Marjan Brouwer, sinds 2006 conservator bij Museum Martena. Overigens zat het Museum sinds de oprichting in 1942 eerst in de naast elkaar gelegen panden ’t Coopmanshûs, het Valckeniershuis en De Waag. Toen het Cartesius Instituut van de Universiteit van Twente vertrok van Franeker naar Leeuwarden kwam het museum mede dankzij de gemeente Franekeradeel terecht op de huidige locatie. In de nieuwe plannen wordt een deel van de huidige depotcollectie voor het voetlicht gebracht. Dat geldt ook voor de tal van Franeker verhalen die nu niet verteld worden door ruimtegebrek. Brouwer: “Zoals over de Franeker schilder Jan Janszoon de Stomme. Dat was een doofstomme schilder uit Franeker die in de Gouden Eeuw toch maar mooi de societyschilder van de stad Groningen werd. We zijn ons er van bewust dat er stukken liggen die aandacht verdienen. We weten ook al welke dat worden.” Eén van de verhalen die naar voren gaat komen is de tijd dat Franeker in de achttiende eeuw een patriottenstad was. Dat was tegen het zere been van de Oranjes. Die stuurde op een gegeven moment een leger naar Franeker. Daarbij werden de stadspoorten als straf verwijderd, waardoor de stad onverdedigbaar was. Brouwer: “Dat stuk geschiedenis wordt nu niet belicht. Dat willen we wel graag doen.”

Psychiatrisch ziekenhuis

Een ander deel dat Martena graag wil belichten is de geschiedenis van het psychiatrisch centrum Groot Lankum. Borst: “Maar bijvoorbeeld ook meubelfabriek Fristo willen we aandacht geven. Dat bedrijf was in Franeker gevestigd en ontwierp toonaangevend meubilair in de jaren vijftig en zestig.” Daarnaast wil het museum de algehele periode van de twintigste eeuw meer in en rondom Franeker meer belichten. Brouwer: “Die periode is nu ondergesneeuwd. We hebben veel uit de periode tot en met de negentiende eeuw. Daar willen we ook verandering in aanbrengen.” Verder wordt ook blijvend gewerkt aan het digitaliseren van de collectie. Die is te vinden via www.dimcon.nl. In dat archief staat niet alleen de collectie, maar ook achtergrondinformatie bij de stukken. Brouwer: “Als mensen deze informatie kunnen aanvullen, graag. Alles wat in het digitaal archief staat is bovendien gratis te gebruiken.”

Column

Namens Museum Martena schrijven Borst en Brouwer vanaf 16 maart wekelijks een column voor de Franeker Courant. Daarbij wordt op een luchtige en ook serieuze manier ingegaan op allerlei zaken die spelen bij het Franeker museum.

Auteur

Jitze Hooghiemstra