Johannespassion tijdens promotieonderzoek Klaas Hoek in Martinikerk

FRANEKER – Klaas Hoek uit Boer zal zaterdag 23 februari zijn proefschrift verdedigen in de Martinikerk in Franeker. Het Asko Kamerkoor voert die middag delen uit de Johannespassion uit, begeleid door Klaas Hoek op harmonium. Verdediging en concert zijn voor publiek toegankelijk.

De titel van het proefschrift van Klaas Hoek luidt: ‘Vormgevend gebruik van klank en dynamiek. De uitvoering van Bachs Johannespassion benaderd als een autonome esthetische verschijning. ‘

Het onderzoek is verricht vanuit de Katholieke Universiteit te Leuven in samenwerking met de Vrije Universiteit (leerstoel Orgelkunde) en het Orgelpark te Amsterdam. Het gaat om een wijze van musiceren die tot aan de Eerste Wereldoorlog algemeen gebruikelijk was.

Johannespassion

Hoek beschrijft een actualisering van die musiceerwijze en past hem toe op Bachs Johannespassion. Nadat hij een uitvoering van deze passie in deze vorm had gehoord tijdens het festival Musica Sacra te Maastricht, merkte de recensent van de Volkskrant op: ,,Hoeks bewerking is vrij afwijkend. […] Deze versie maakt de 'Johannes' tot een curieuze, maar behartenswaardige visie op Bachs muziek.’’

De promotie vindt niet plaats in Leuven maar in Franeker. Dit komt voort uit de inhoud van het proefschrift. De wijze van musiceren die Hoek beschrijft is namelijk radicaal anders dan wat doorgaans aan conservatoria onderwezen wordt. Ingrijpende veranderingen, zoals Hoek beschrijft, ontwikkelen zich buiten de traditionele kaders - zoals een conservatorium of universiteit.

Cultuur

Daarbij komt dat onder de oudere generaties in Friesland de vorm van musiceren die Hoek verdedigt nog latent aanwezig is. De klank van het harmonium dat Hoek in deze editie van de Johannespassion betrekt, is onlosmakelijk onderdeel van deze cultuur.

De bijzondere locatie van de verdediging te Franeker is een waardering voor het specifieke van de Noord-Nederlandse cultuur, met name in Friesland, en ,,de eigenzinnigheid van Hoeks benaderingswijze’’, aldus de motivatie vanuit de KU Leuven. Ook wordt dankbaar gebruik gemaakt van de logistieke steun die de Academie van Franeker biedt.

Asko Kamerkoor

Voorafgaand aan de verdediging van het proefschrift zal het Asko Kamerkoor, o.l.v. Jos Leussink, delen uit de Johannespassion uitvoeren, daarbij begeleid door Klaas Hoek op harmonium. Hoek zal ook enkele andere composities van Bach op het harmonium ten gehore brengen.

Klaas Hoek

Klaas Hoek (1949) studeerde onder andere orgel aan het conservatorium te Maastricht. Hij was in 1983 prijswinnaar van het Internationaal Gaudeamus Concours voor het uitvoeren van Nieuwe Muziek.

De laatste jaren heeft hij zich in het musiceren vooral toegespitst op het gebruik van het (Duits) harmonium, het zogenoemde orkestraal harmonium. Deze belangstelling komt voort uit de mogelijkheden die het instrument biedt om expressief met klanken om te gaan. In 2014 heeft hij de Schnitger Droomprijs ontvangen op grond van zijn verdiensten voor de ontwikkeling van de hedendaagse orgelcultuur in Nederland.

Programma:

15.00 uur Asko Kamerkoor o.l.v. Jos Leussink, Klaas Hoek (harmonium)

17.00 uur verdediging proefschrift.