Column dr. Anton de Man: Massahysterie

Moet je met je tijd meegaan? Moet je je aanpassen aan “de jeugd?” Moet je je ongerust maken over het afglijden van ons land?

Laten wij nog eens opnieuw bekijken wat voetbal met ons doet. De kijkcijfers kunt u, per dag, per programma en per omroep, via google en safari zelf opzoeken. Wat blijkt ? Een voetbalwedstrijd tussen Feyenoord en Ajax om de titel scoort 2 miljoen kijkers. De meeste zijn mannen en het zou interessant zijn wat vrouwen dan in de andere kamer kijken. Dat schijnt neer te komen op films, video, een krimi of 1 tegen 100. Dat laatste is vergelijkbaar met de mannen in de zijkamer : Als kijker trek je partij en hoopt dat degene die je voorkeur heeft wint.

Hierbij is het volstrekt niet altijd duidelijk waarom je de ene partij de winst toewenst en de andere niet. Goed, je bent voor Nederland als je hier geboren bent, maar wat doe je als je moeder Française is en je vader Nederlander ?

Rood rokje

Van een heel andere categorie is de haat die vrouwen hebben tegen de tennisser Nadal en de liefde die zij koesteren voor zijn Zwitserse tegenstander. Vermoedelijk is dat alleen maar om de symmetrie van zijn wenkbrauwen. Ook komt het voor dat een wereldster die met een rood rokje aan het tennissen is de winst wordt toegewenst.

De expres ingebouwde onrechtvaardigheid zweept de gemoederen nog extra op. Elk mens wil een kleine dosis stress ondergaan . Elke kijker heeft voorkeur voor een wedstrijd waarin de scheidsrechter onrechtvaardig is. Daarom is het volstrekt dom, om een camera te installeren die precies meet of de bal de lijn raakt of niet. Een mèns moet dat beslissen, zodat tienduizend mensen boos zijn en tienduizend anderen blij. Boos zijn of blij zijn, het is een emotie die hetzelfde hersengebied prikkelt en dus de mens gelukkig maakt.

Stress en onrecht

Dat er massahysterie ontstaat komt misschien omdat het stadion te groot is. Een paar honderd toeschouwers rond het veld schept een ander klimaat. Een beetje stress en een beetje onrecht meemaken: het maakt mensen gelukkig. Massahysterie natuurlijk niet. De uitwassen ervan zijn voldoende bekend.

En voetballiefhebbers zoals u en ik, die de 70 gepasseerd zijn, gaan niet meer gezellig in het zonnetje van de Maastribune naar Abe Lenstra of Faas Wilkes zitten kijken. Zij schuwen de de-individuatie. Wij willen niet als een vlucht ganzen zijn die allemaal plotseling dezelfde kant op zwenken. Wij willen wel tot een groepje behoren, want je komt meer te weten, je hebt samen meer in de pap te brokken, je voelt je niet alleen en je hebt iemand om me te praten , maar de voordelen moeten dan wel groter zijn dan de nadelen.