Een perfecte 10 voor onderzoekers Chris en Max

HARLINGEN Een bijzondere prestatie op het Simon Vestdijk in Harlingen: het profielwerkstuk van Chris Kooijman (18) en Max Tiemersma (17) werd beoordeeld met een perfecte 10.

,,Persoonlijk heb ik nog nooit een 10 gegeven”, zegt hun mentor en begeleider Nikita Judkins. ,,En ik kan het me in de 8 jaar dat ik hier werk ook niet herinneren dat het bij anderen is voorgekomen. Het is een ongekende prestatie.”

‘Brandstof uit de lucht’

Het duo onderzocht in hoeverre het mogelijk is om methanol te produceren uit koolstofdioxide en waterstof. ,,Brandstof halen uit de lucht”, is de meest simplistische uitleg van de hoofdvraag. ‘Ja’ is het antwoord, maar er zijn de nodige mitsen en maren, zo ontdekken de vwo’ers.

,,We hebben gekeken hoe we koolstofdioxide -op zichzelf onnuttig- en waterstof kunnen omzetten zodat het wel te gebruiken is”, legt Max uit. Methanol wordt nu ook al veelvuldig gebruikt als brandstof en in de chemische industrie, maar wordt gesynthetiseerd uit fossiele brandstoffen. Deze kunnen, met andere woorden, opraken en het proces is bovendien niet bepaald milieuvriendelijk.

Solide basis

Redenen genoeg voor de twee om onderzoek te doen naar een alternatief. ,,En we hadden al een solide basis om op door te gaan. Het was zonde om dat weg te gooien”, doelt Max op een opdracht over methanolproductie die ze in leerjaar vijf maakten. ,,Het zaadje was al geplant”, springt Chris bij.

En dus volgt een zoektocht. Een zoektocht naar eerdere studies, geschikte bronnen en ruimte voor praktische proeven. Ruimte die ze op de Harlinger middelbare school niet hebben. Ze vinden uiteindelijk medewerking van de Universiteit van Amsterdam en die van Enschede. ,,We hadden een Japanse professor in Delft gevonden, dat was dé man die we moesten hebben, maar hij kon ons vanwege corona niet ontvangen. Dat was jammer, maar daar hadden we begrip voor. Toen zijn we verder gaan zoeken.”

Desolate campussen

In die andere twee studentensteden komen ze op desolate campussen terecht, maar kunnen ze -ook hier na het nodige kunst- en vliegwerk- een belangrijk deel van hun onderzoek uitvoeren. Daarnaast zijn het fijne kijkjes in de keuken. Het overtuigt Max er zelfs van om zich voor volgend jaar in te schrijven voor de studie Scheikunde, waar hij jaren op het spoor van Geneeskunde zit.

Met medewerkers van de Twentse universiteit wordt nog regelmatig digitaal overlegd, onder meer om de verkregen data op de juiste manier te interpreteren. ,,We kregen vijftienhonderd regels aan data in een excel-bestand”, vertelt Max lachend. ,,Dat kon op meerdere manier geïnterpreteerd worden.” Het dient allemaal als voer voor het bevestigende antwoord op hun hoofdvraag. Ja, er kan methanol geproduceerd worden uit koolstofdioxide en waterstof.

Fors opschalen

,,Het is een mooie synthese-methode, maar om het rendabel te maken moet je fors opschalen”, is hun conclusie. ,,Het kost bovendien veel stroom”, plaatsen ze als kanttekeningen.

,,We hadden ook niet verwacht dat we liters zouden produceren”, nuanceert Chris. ,,We wilden graag aan het einde van de rit met een potje methanol in onze handen staan, niet met een heel vat.”

Milieu

Een niet onbelangrijke reden voor de heren is het toekomstbeeld op milieugebied. Ze wijzen er zelfs expliciet op in de inleiding van hun werkstuk. ‘Als het gebruik van fossiele brandstoffen op deze schaal door blijft gaan, zal de mensheid daar de gevolgen van moeten dragen’, zo valt te lezen. ,,Dat heeft voor mij wel meegespeeld”, erkent Max. Woorden die worden onderstreept door zijn kompaan.

Het bijna 120 pagina’s tellende profielwerkstuk wordt buitengewoon goed ontvangen. Op de vraag wat hun cijfers was, beginnen beiden te glunderen. ,,Een 10”, klinkt het trots. ,,Onze begeleider, meneer Judkins, heeft het meerdere mensen laten lezen en beoordelen.”

Nominaties

Het levert ze bovendien meerdere nominaties op. Het werkstuk dingt mee naar de titel ‘beste profielwerkstuk van Friesland’, een verkiezing uitgeschreven door de Leeuwarder Courant. Via de website van die krant is vanaf vandaag (woensdag) de stemming voor de publieksprijs geopend, ook wordt er een juryprijs uitgereikt op 21 april.

Daarnaast kwam de inzending van Max en Chris in de top-10 van de landelijke Van Melsenprijs, de prestigieuze profielwerkstukkenprijs van de Radboud Universiteit in Nijmegen. ,,Die hebben we helaas niet gewonnen, maar we waren wel de enige genomineerden uit het noorden.”

Ze wachten bovendien nog op de uitslag van de Jan Kommandeurprijs van de Rijksuniversiteit Groningen en de verkiezing die is uitgeschreven door de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

,,Ik ben er trots op”, vat Max terecht samen. ,,Het voelt zo niet alleen als een verplicht nummertje. De waardering is mooi.”

Yme Gietema.