Staten en Stinzen: Liauckemastate ooit een kasteel met poort, gracht en stins

Om de staten, stinzen, poortgebouwen, stadshuizen en buitenplaatsen meer bekendheid te geven, wordt de komende weken in deze krant steeds een object in de regio uitgelicht en beschreven door Peter Nieuwenhuijsen, secretaris van Staten en Stinzen.

Sexbierum ,,Liauckemastate was een zeer oude en zeer grote state, gelegen in de buurt van Sexbierum. Een echt kasteel, met een poort en een gracht en als kern een stins die er in 1300 al was.

Wat zou ik het graag bezoeken! En dan eens kijken wat we terugvinden van de bekende schilderijen die in het Fries Museum hangen, van de Pipenpoyse bruiloft. Op een van de twee zien we dansende gasten, op het ander een groot gezelschap aan het diner.

Men fantaseert wel dat de bruiloft grootser opgezet was dan gebruikelijk in Friesland en dat de afkomst van de bruidegom, de Vlaamse edelman Eraert van Pipenpoy, daar iets mee te maken had. Vrouwe Jel van Liauckema zou hem één dochter schenken - zoals dat vroeger heette - Sophia van Pipenpoy, bekend van diverse bewaard gebleven schilderijen.

Logo

Helaas, van Liauckemastate is alleen het poortgebouw - en het omgrachte terrein - over. Ook de poort is middeleeuws, maar de bovenste helft is in 1604 vernieuwd. Het is een prachtige poort, die de stichting Staten en Stinzen in haar logo heeft opgenomen.

Wonder

Veel mensen kennen het verhaal van de bruiloft. Ook bekend, maar iets minder, is het wonder van een oudere Liauckema: de abt Eelko van Liauckema, die later als Van Lidlum in de boeken kwam.

Bandeloze monniken

Deze sobere en degelijke abt voelde zich geroepen meer dan eens bandeloze monniken tot de orde te roepen. Zo ook in 1332, een groep te Boksum. Goed, hij zou wel een glaasje meedrinken, het was de Paasnacht, maar niet te veel. Het glaasje viel verkeerd en stiekem moest Eelko overgeven; hij deed dat in de wijde mouw van zijn pij.

Rode rozen

Hij ging vroeger naar bed dan de feestvierders, maar die kwamen hem midden in de nacht wakker maken en uitschelden. Daarbij wilden ze laten zien hoe hij zelf zijn pij had bevuild. Maar wat viel er uit de pij toen ze die pakten? Niets dan rode rozen! De dronken kerels herkenden zelfs het wonder niet, maar waren diep beledigd. Ze hebben er Eelko om vermoord!’’

Tekst: Peter Nieuwenhuijsen

Lezers kunnen meedoen aan een prijsvraag. De hoofdprijs is een overnachting ter waarde van 200 euro in villa Boschoord bij Sint Nicolaasga van jonkheer Tjalling van Eysinga. Kijk hiervoor op: Staten en Stinzen: win een vorstelijke overnachting