Nieuwsgierig naar het onbekende

Van extreme tunnelvisie naar een open geest: Tonny van den Berg (31) vertelt in het zesde en laatste deel van de zomerserie van Discriminatie Meldpunt Tûmba over zijn persoonlijke groei.

Hij werkt met plezier bij de kwaliteitsdienst van een snoepfabriek, produceert graag muziek en is een betrokken mens die zich druk maakt om de wereld. Maar wel op een totaal andere manier dan vroeger, toen hij als zich als eenzame puber aansloot bij een groep Lonsdale-jongeren en gaandeweg werd meegesleept in het rechtsextremisme.

Oogkleppen

Tonny praat rustig, volwassen en met zelfcompassie over die roerige jonge jaren. ,,In die tijd had ik oogkleppen op’’, beseft hij. ,,Toch blijft het een confronterende periode, zeker als ik recht-voor-z’n-raap vragen krijg van leerlingen als ik met Tûmba op Friese scholen voorlichting geef. Maar openheid is nodig om tot een genuanceerd gesprek en wereldbeeld te komen.’’

Tonny kwam enkele jaren geleden bij Tûmba in beeld toen hij tijdens een informatieavond over een nieuw AZC in Dokkum de zaal stil kreeg met zijn opmerkelijke inbreng. ,,Iedereen maakte zich zorgen om zichzelf: hoe komt het met onze spullen, onze dochters en ons gemoedelijke leven? Maar ik vroeg me hardop af: hoe zit het eigenlijk met de veiligheid van de vluchtelingen die hier straks komen wonen?’’

Eerlijke kans

,,Wie beschermt hen tegen alle vooroordelen en nare reacties? Het brandde me in, dit moest gezegd worden. Juist door mij, omdat ik in mijn jonge jaren zélf een bedreiging was voor vluchtelingen. Ik gaf deze mensen geen eerlijke kans, omdat ik ze verafschuwde. Terwijl ik ze niet eens kende! Dat soort heibel wilde ik in onze stad niet nog een keer laten gebeuren.’’

Hoe was hij tot deze inkeer gekomen? ,,Om mijn omgeving te overtuigen van mijn radicale ideeën, zocht ik onderbouwing op internet. Maar daar vond ik juist ook tegenspraak en andere denkbeelden. Kon het zijn dat al mijn aannames niet klopten? Ik was er letterlijk ziek van. Internet is grenzeloos; ik zocht grip en antwoorden, maar raakte mezelf kwijt.’’

Open

,,Tot ik met vallen en opstaan ontdekte wie ik eigenlijk ben. Zelfreflectie heeft me geholpen om opener in de wereld te staan. Zo kwam ik los van extreme ideologie en ging ik het leven meer filosofisch benaderen. Ik maak me nog steeds druk om wat er allemaal gaande is in de maatschappij, maar je kunt ook kritisch zijn op een menselijke manier, zonder discriminatie. Door situaties en mensen open te bevragen, ook jezelf.’’

Tonny interesseert zich voor astronomie en verdiept zich graag in het mysterie van het heelal. ,,Als ik vanuit dat perspectief naar ons piepkleine blauwe planeetje kijk, denk ik: hoe kunnen we met z’n allen zo kortzichtig zijn? Waarom denken we in al die hokjes? We zijn allemaal mensen en de uitdaging is met elkaar samen te leven.’’

Verwonder

,,Verbaas u niet, verwonder u slechts. We hebben van nature vooroordelen over het onbekende, maar wees liever nieuwsgierig. Vroeger dacht ik heel goed te weten hoe alles in elkaar zat. Nu besef ik hoe weinig we als mens eigenlijk weten. Daarom kom je met een open houding veel verder en het is nog leuker ook.’’

Discriminatie melden of behoefte aan voorlichting? Kijk op www.tumba.nl.

Tekst: Amber Boomsma