Wat zijn de sterke en zwakke punten van winkelcentra in Waadhoeke?

FRANEKER - Ondernemers in kleine dorpen die zich presenteren op een gezamenlijke website, een vastgoedfonds om bedrijven te bewegen naar het centrum van Franeker te verhuizen en een gevelfonds om de winkels in Sint Annaparochie een aantrekkelijker uitstraling te geven. Het zijn enkele adviezen uit een analyse van winkelgebieden.

In opdracht van de provinsje Fryslân en vijftien gemeenten heeft Broekhuis Rijs Advisering begin dit jaar sterke en zwakke punten van winkelgebieden in kaart gebracht. Daarbij is gekeken naar zaken als bereikbaarheid, de indeling van het winkelgebied en de samenwerking tussen ondernemers.

Franeker

Franeker heeft een goed aanbod op het gebied van niet-dagelijkse en recreatieve producten. De branche voor mode en luxe-artikelen is sterk vertegenwoordigd, evenals het aanbod voor de dagelijkse boodschappen dankzij diverse supermarkten. Het aantal leegstaande panden in Franeker, waarvan een groot deel langer dan drie jaar, ligt boven het Friese en landelijke gemiddelde. Volgens de onderzoekers valt deze leegstand ook op in het straatbeeld, al is het nu nog geen bedreiging.

De stad is goed bereikbaar en de binnenstad staat ook in de regio goed aangeschreven. Een P-route naar de parkeerterreinen ontbreekt: doordat in een aantal straten eenrichtingverkeer geldt kan het vinden van de parkeerterreinen voor onbekenden lastig zijn, aldus het rapport. Daarom wordt op dit moment ook gewerkt aan het verbeteren van de bebording.

Niet alle zicht- en looproutes zijn even duidelijk, met uitzondering van de Voorstraat. De Dijkstraat bijvoorbeeld ligt enigszins verstopt, al trekken PM Mannenmode en de Kruidvat wel de nodige aandacht. Maar een bedrijf als de Action in Ockingahiem ligt bijvoorbeeld volledig uit het zicht. Ook de supermarkten buiten het centrum zijn niet via een aantrekkelijke route met het centrum verbonden.

Toewerken naar een compacter centrum wordt door de ondezoekes aanbevolen. In een actuele detailhandelsvisie zou kritisch gekeken moeten worden naar de winkelfunctie van een aantal straten. Een stimuleringsregeling of een vastgoedfonds zou daarbij ingezet kunnen worden om verplaatsing van winkels naar het centrum te stimuleren. Een bestemmingswijziging van Ockingahiem is volgens het rapport ook een overweging waard om zo het centrum compacter te maken.

De winkels hebben met Franeker Ster van de Elfsteden een aantrekkelijke online platform. Het zou nog beter kunnen worden door winkels concreet met foto en een eigen pagina op de website te laten presenteren.

Berltsum

Het winkelaanbod van dertien bedrijven in Berltsum ligt erg versnipperd: de bakker en de supermarkt zijn niet vlakbij elkaar zodat ze niet van elkaars nabijheid kunnen profiteren. Het onderzoeksbureau heeft geconstateerd dat er voor de promotie weinig wordt samengewerkt en ziet daar kansen voor verbetering. Toename van het online-winkelen en de verwachte afname van het inwonertal de komende jaren zijn bedreigingen, al is de aanwezigheid van een nieuwe supermarkt en het ontbreken van leegstaande winkels weer gunstig.

Dronryp

Net als in Berltsum is ook in Dronryp de aanwezigheid van de supermarkt zeer bepalend. Het dorp heeft een lokale verzorgingsfunctie, want van buiten Dronryp komen volgens het onderzoek relatief weinig bezoekers. Het aanbod voor de dagelijkse boodschappen is redelijk compleet. Gunstig is dat de bakker, de supermarkt en een drogist op korte afstand van elkaar zijn gevestigd. De overige winkels liggen verspreid over het dorp. Van enige samenhang is nu geen sprake, zo blijkt uit het rapport. Er is een ondernemersvereniging maar die is vooral op bedrijven gericht. De onderzoekers adviseren verdere concentratie rondom de supermarkt zo veel mogelijk te stimuleren.

Op dit moment zijn de meeste winkels niet of nauwelijks online te vinden. De nabijheid van Franeker en Leeuwarden wordt dan ook gezien als een bedreiging voor de bedrijven in Dronryp. Op dit gebied zien de onderzoekers mogelijkheden tot verbetering. In het rapport wordt de suggestie gedaan om dit samen met ondernemers in andere kleinere dorpen op te pakken in een gezamenlijke website.

Menaam

Het is voor de ondernemers in Menaam zaak om zo veel mogelijk te gaan samenwerken omdat het draagvlak voor de voorzieningen laag en ook dalende is. Het is volgens de onderzoekers jammer dat de bakker en de slager niet in de buurt van de supermarkt zijn gevestigd: ze kunnen elkaar zo niet versterken. Ook voor de Menamer ondernemers is het van belang om meer samen te werken en daarvoor bijvoorbeeld social media en de dorpswebsite in te zetten. De aanwezigheid van een supermarkt in het dorp en het ontbreken van leegstaande winkelpanden zijn gunstige factoren.

Sint Annaparochie

Sint Anne heeft van oudsher een sterke regiofunctie. Zeker voor de dagelijkse boodschappen, waarvoor het aanbod nog altijd als heel sterk wordt beschreven. In mindere mate geldt dat ook voor het ‘shoppen’. Bereikbaarheid, parkeren en inrichting van de openbare ruimte zijn prima op orde, de winkels zijn in een compact gebied te vinden. De presentatie en profilering van de winkels en de dag-horeca is volgens de onderzoekers echter ‘matig’ en verdient een kwalitatieve verbetering. Een ‘gevelfonds’ wordt als tip gegeven.

In Sint Anne speelt veel van het winkelen zich af achter de Van Harenstraat, van oudsher de winkelstraat bij uitstek. Alle dagelijkse boodschappen kunnen zonder moeite worden gehaald zonder in de Van Harenstraat te komen. Dat aanbod blijft ook wel sterk, is de verwachting van de onderzoekers, maar de recreatieve en modische winkels krijgen het hierdoor wel lastiger.

Het ontbreken van een gezamenlijke website voor de detailhandel in het dorp wordt gezien als een gemis. Voor de Sintannabuurster ondernemers liggen hier nog veel kansen ter verbetering.

Winsum

Wie op Google zoekt naar ‘Winkelen in Winsum’ komt terecht in het Groninger Winsum. De dorpswebsite Winsum.frl met een volledig bedrijvenoverzicht komt niet in de zoekresultaten voor. De site bevat geen agenda en is zowel technisch als qua inhoud verouderd, aldus het rapport. De meeste bedrijven zijn overigens wel zelf actief op Facebook.

Op dat gebied is er dus duidelijk wat te winnen. Een goede website wordt steeds belangrijker. De bakker in Winsum heeft dat onderkend, want hier kan men online zijn bestellingen plaatsen. Voor een dorp als Winsum een belangrijke meerwaarde, concludeert het rapport. Bakker en supermarkt zijn van groot belang voor het dorp. Het aanbod in de supermarkt is niet erg groot, maar wel redelijk volledig.

Harlingen

Harlingen heeft een sfeervolle en aantrekkelijke binnenstad met een groot en gevarieerd aanbod op modegebied. Ook de reuring die door de afvaarten van de boten wordt veroorzaakt, wordt als een pluspunt van de havenstad gezien. Omdat er sprake is van een ‘half achterland’ is het toerisme van groot belang.

Op dit moment is er sprake van een aantrekkelijk centrum met uiteenlopende functies en een goed evenwicht. De leegstand vormt in Harlingen nog geen probleem maar verdient wel aandacht. Omdat niet alle panden in het centrum een winkelfunctie meer hebben, is er sprake van onderbrekingen in het winkelfront. Verdere versnippering is niet raadzaam.

Ook voor de Harlinger ondernemers is er volgens het rapport nog veel winst te behalen met een gezamenlijke presentatie op website en social media. Datzelfde geldt voor de presentatie en profileren van winkels en daghoreca in het centrum.