‘Voorzichtig met het woord discriminatie’

FRIESLAND - Welke rol speelt het thema discriminatie in ons werk? Provinciaal meldpunt Tûmba bevraagt deze week Senaida Bron-Sambo (49), docent biologie, natuurkunde en scheikunde.

Haar huidskleur valt op en dat merkt ze nog regelmatig. ,,Al sta ik er zelf lang niet altijd bij stil. En het is prima als mensen nieuwsgierig zijn naar wie ik ben of waar ik vandaan kom. Toen ik nog op een scholengemeenschap in Surhuisterveen werkte, was ik opvallender ‘anders’ dan nu ik in Leeuwarden op een vmbo-school werk. Hier zijn de klassen wat multicultureler. Juist daarom schrik ik ervan hoe negatief leerlingen met verschillende achtergronden soms op elkaar reageren. Om me heen zie ik een verharding in de samenleving die er eerder niet was. Of die me eerder niet opviel, dat kan ook.’’

Verliefd op een Fries

Senaida is geboren en getogen op Curaçao en kwam als twintiger naar Nederland om te studeren. Ze voelde zich welkom, werd verliefd op een Fries, settelde zich met hem in Enschede en later verhuisden ze met hun gezin naar Leeuwarden. ,,Onze twee kinderen hebben een heel Nederlandse opvoeding gehad en toch hoor je er dan niet vanzelfsprekend bij. Onze zoon was een ontwapenend, open kind. Op een dag kwam hij heel verdrietig thuis, omdat ze hem hadden uitgescholden voor ‘zwarte poepvlek’ en zeiden dat hij moest oprotten naar zijn eigen land. Het werd een ander kind daarna. Hij verloor die zorgeloze vrijheid om te zijn wie hij was.’’

Het raakt nog steeds haar moederhart als ze eraan terugdenkt. ,,Uiteindelijk heeft onze zoon zijn weg hier wel gevonden. Al weet ik nog goed dat hij helemaal opleefde toen we tijdens een vakantie met het gezin in Manhattan, New York waren. Dát was een plek waar hij zich thuis voelde, waar hij wel wilde wonen. Niemand was daar ‘anders’, omdat Manhattan qua bevolking etnisch enorm gevarieerd is. Daardoor kreeg onze zoon weer dat zorgeloze gevoel dat hij er gewoon bij hoorde. Zelf hecht ik vooral aan een open benadering. Vragen zijn prima, maar ik word wel eens moe van clichés en aannames. Laten we interesse tonen in elkaar zonder meteen etiketten te plakken.’’

Serieuze zaak

In haar eigen leven en rol als docent wil Senaida ook niet te snel oordelen. ,,Daarom ben ik voorzichtig met het woord discriminatie. Lang niet elke reactie is persoonlijk, kijk eerst eens naar de context van een situatie. Dat geef ik ook schooljeugd mee die zich benadeeld voelt. Ik sprak een Marokkaanse jongen in de klas eens aan op zijn gedrag en hij riep: ‘u discrimineert mij’. Later besprak ik met deze jongen dat het niet helpt om meteen over discriminatie te beginnen als iemand hem op zijn gedrag aanspreekt. Van mij neemt hij dat eerder aan, omdat ik weet hoe treurig het is dat je soms de schijn al tegen je hebt door je huidskleur. Juist omdat discriminatie zo’n serieuze zaak is, moeten we uitkijken het woord niet te pas en te onpas te gebruiken.’’

Tekst Amber Boomsma

Discriminatie Meldpunt Tumba is van betekenis voor Friese scholen, bedrijven en maatschappelijke organisaties die kiezen voor bewustwording rondom discriminatie. Lees meer op www.tumba.nl.