Culturele Hoofdstad 2018 leeft voort in Waadhoeke

Fryslân was vorig jaar in de aangename ban van Culturele Hoofdstad. De zware voetstappen van de Reuzen van Royal de Luxe dreunen nog na in de straten van Leeuwarden. Ook in buurgemeente Waadhoeke vonden veelbezochte culturele evenementen plaats. Welke sporen heeft Culturele Hoofdstad in onze gemeente nagelaten?

De vele Culturele Hoofdstad-evenementen in Waadhoeke hebben in 2018 tienduizenden mensen geboeid en geïnspireerd. Ook een jaar later werpen ze hun vruchten nog af. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de legacy van evenementen als de Bildtse Aardappelweken en de Under de Toer-manifestatie in de kerk van Berltsum. Hoe zit het met de nalatenschap van de Oortwolk-fontein, Lost in the Greenhouse, Camino der Lage Landen en INSIDEOUT?

Buurman van de fontein

In Waadhoeke is de Oortwolk-fontein van de Parijse kunstenaar Jean-Michel Othoniel de meest in het oog springende herinnering aan Culturele Hoofdstad. Sinds 22 maart (Kletterdei) staat dit zinnenstrelende kunstwerk tussen de Martinikerk en het terras van Grand Café De Doelen weer aan.

Horecaondernemer Pieter van Dijk vermoedde een jaar geleden niet dat de Oortwolk-fontein een publiekstrekker zou worden. ‘Eerst maar zien, dacht ik. Toch is de fontein voor Franeker echt een toeristische trekpleister geworden, veel dagjesmensen en vakantiegangers fietsen speciaal langs de Breedeplaats om haar te bewonderen. Binnen een jaar lijkt de fontein het meest gefotografeerde object van Franeker te zijn geworden. Positief voor De Doelen is dat veel toeristen vervolgens een kop koffie of lunch gebruiken op ons terras. Het is goed om de buurman van de fontein te zijn.’

Pelgrims in Waadhoeke

Sint Jacobiparochie was tussen februari en juli 2018 het eindpunt van de pelgrimstocht die normaliter met het Bildtse dorp als startpunt leidt naar het Spaanse Santiago de Compostella. Via drie routes vanuit Zuid-Nederland wandelden en fietsten ruim drieduizend deelnemers in estafettevorm noordwaarts naar ‘Santiago aan het Wad’. Ongeveer vijftig pelgrims overnachtten onderweg in een Friese kerk.

Een prachtige vorm van duurzaam toerisme die het waard is om te worden gepromoot, vindt Bas Brouwer van Stichting Santiago aan het Wad. ‘Er zijn volop nieuwe plannen voor pelgrimeren naar Fryslân. We verwachten dat almaar meer wandelaars en fietsers op weg zullen gaan naar Sint Jacobiparochie. Echt een toeristische prikkel voor Waadhoeke. Van de voor de organisatie van het evenement ontvangen subsidie is overigens de helft besteed in Waadhoeke en omstreken. Een flinke som geld. Bij omgekeerd pelgrimeren snijdt het mes aan twee kanten: pelgrims een onvergetelijke ervaring, de omgeving een toeristische en financiële impuls.’

Lovestory tussen tomatenplanten

In de kassen bij Sexbierum was Lost in the Greenhouse een van de hoogtepunten van Culturele Hoofdstad. Tussen eindeloze rijen tomatenplanten leefden 18.000 bezoekers mee met de lovestory van Friezin Klaske en de Poolse gastarbeider Wojtek.

Theatermaker Geert Lageveen schreef samen met Titus Tiel Groenestege het script. Met een goed gevoel blikt hij terug op deze megaproductie van muziektheatergezelschap Orkater. 'Zo'n groot publiek in een regio waar Orkater niet vaak komt: net als het publiek hebben we genoten. Ik denk dat we met Lost in the Greenhouse hebben bereikt dat veel bezoekers met andere ogen zijn gaan kijken naar arbeiders uit Polen of andere landen. Die mensen mogen er ook zijn. Ik kan verklappen dat Orkater plannen heeft voor een nieuwe locatievoorstelling in Fryslân. Ook dat is een deel van de legacy van Culturele Hoofdstad.'

Landschap van Stemmingen

Met tweehonderd (voormalige) psychiatrische patiënten een veertig meter lang panorama schilderen. Ruim 2.500 bezoekers bewonderden het Landschap van Stemmingen van INSIDEOUT op Groot Lankum in Franeker (www.panoramafraneker.nl). Een omringend landschap dat naar buiten brengt wat de creatieve deelnemers vanbinnen verborgen beleven. Beeldend kunstenaar Baukje Spaltro: ‘Met INSIDEOUT wilden we eraan bijdragen dat niet-psychiatrische mensen minder angst en meer oog krijgen voor de psychiatrie. Dat zij de talenten van patiënten zien in plaats van hun tekortkomingen. Tijdens het project heb ik iedere deelnemer zien groeien. Zij voelden zich gewaardeerd. Heel bijzonder. Enkele deelnemers hebben zelfs zo veel zelfvertrouwen gekregen dat ze een eigen atelier gaan beginnen. En mogelijk krijgt INSIDEOUT een vervolg op Curaçao én als film. Zo leeft Culturele Hoofdstad voort.’

Tekst: Richard Heeres