Dorp Schettens in ban van Skeltemania

SCHETTENS

In Schettens vindt van 20 tot en met 23 september de muziektheater-voorstelling Skeltemania plaats. Als één van de 32 Under de Toer Projecten maakt het onderdeel uit van het hoofdprogramma LF2018.

Skeltemania vertelt het verhaal van Schelte van Aysma (1578-1637), in het Fries: Skelte. In 2016 werd ontdekt dat de helm die daar al eeuwen aan de muur hing een uniek exemplaar betreft, en toebehoorde aan deze edelman die als kolonel tijdens de Tachtigjarige Oorlog onder de Oranjeprinsen tegen de Spanjaarden vocht.

Later werd een verstoorde grafkelder onder de kerkvloer ontdekt met een aantal menselijke skeletten. Door DNA-onderzoek over 14 generaties werd bewezen dat één van de skeletten van Schelte van Aysma is. Intussen is zijn grafkleder gerestaureerd en toegankelijk gemaakt, en is de helm als topstuk van de Nederlandse Canon opgenomen in het Nationaal Militair Museum te Soest.

Archief

Met deze ontdekkingen gingen ook de archieven open en werd er veel bekend over het leven van deze Friese krijgsheer. Schelte van Aysma was commandant van de eerste militaire eenheid die ons land kende, het latere Johan Willem Friso Regiment. Voor Defensie was dit aanleiding om kolonel Schelte van Aysma ruim 400 jaar na dato met militaire eer opnieuw bij te laten zetten in de kerk van Schettens door leden van “zijn” regiment. Dit vond plaats op 23 mei van dit jaar.

De voorstelling

Schrijver/regisseur Eelco Venema, bekend van Tryater, tekende voor het script, waarin Skelte vooral wordt neergezet als mens van vlees en bloed, met idealen, met zijn strijd voor het vaderland, maar ook met zijn geworstel en mislukkingen, met het jonge gezin op Osingastate, met veel kinderen die vroeg sterven, met een Skelte die tevergeefs probeert Grietman van Wûnseradiel te worden, met de oorlogstrauma’s die hij oploopt en de spanningen die er ontstaan met het thuisfront. Wij volgen Skelte vanaf zijn bruiloft op Osingastate tot en met zijn begrafenis in de kerk van Schettens.

Vrijwilligers uit het dorp

De rol van Skelte wordt gespeeld door acteur Raymond Muller. Zangeres/actrice Fardau van der Woude speelt de rol van Tjemck, Skeltes vrouw. Er doen 20 amateurspelers aan de voorstelling mee. Daarnaast zijn veel vrijwilligers uit de lokale mienskip actief betrokken. De muziek voor de voorstelling werd geschreven door componist/dirigent Thom Zigterman. Fanfareorkest Excelsior Schraard heeft een groot aandeel in de voorstelling en acteert ook deels mee. Voor dit cross-over project ontvingen zij onlangs de KNMO 2018 Award.