Jan Pieter Verhoog: ‘Met stopzetten plannen Dongjumer Waterpoort is uniek en zeer profilerend initiatief in de kiem gesmoord’

FRANEKER

Jan Pieter Verhoog stuurde een ingezonden brief over het onlangs door het college van B&W van de gemeente Waadhoeke genomen besluit om de werkzaamheden van de werkgroep Dongjumer Waterpoort stop te zetten.

In de ogen van Verhoog is met die beslissing ,,een uniek en zeer profilerend initiatief in de kiem gesmoord.”

Hieronder zijn tekst.

Franeker wil zich profileren als watersportstadje en wil een regiofunctie vervullen in Westergo. Met het Waddenpoort project heeft zij haar ambitie gestalte gegeven.

Wat is er dan niet mooier als er van Franeker of vanuit het Bildt langs of op dit poortje aan gevaren wordt. Dit poortje verbeeldt de aloude verbinding van Franeker met het Bildt vanwege de intensieve handel die er plaats vond in graan.

De kunstschilder Douwe Elias is met grote instemming van de omwonende op de Froonacker een graan pakhuis aan het reconstrueren) en even verder staat het voormalig aczijns meterhuisje(korendragershuisje).

De economische geschiedenis van dit gebied gebundeld vanaf het Poortje tot aan het Korendragershuisje en de voormalige vestingwerken vanaf het Leeuwarderend tot aan de Botniasteeg gekoppeld door het poortje.

Ontspanningszone

Langs de Mouterij, het poortje en de theekoepeltjes onderaan het bolwerk de pleziervaart, een groene ontspanningszone.(cultuurhistorie en watersport)

Als voormalig bestuurslid van de Vereniging Vrienden van de Stad Franeker heb ik mij pro actief ingezet voor de doelstellingen van deze Vereniging te weten behoud en herstel van het historisch erfgoed in Franeker. Zodoende heb ik de kar getrokken(fondsenwerving en bouw) voor het weer toegankelijk maken van het Geuzengat in het Noorder bolwerk, het van de ondergang redden van de voormalige Vermaning aan het bolwerk en het op de kaart krijgen van het reconstrueren van de Dongjumer Waterpoort.

Tijdens de werkzaamheden in het kader van Franeker Waddenpoort werd door de gemeente welwillend opgetreden om het Geuzengat mee helpen te openen. Via een dubbelsporige aanpak namelijk aan de ene kant meedenken/werken en aan de andere kant kritisch volgen begonnen er dingen te bewegen.

‘Meedenken en meewerken’

Meedenken en meewerken vanuit de Vrienden was een verassing voor de Gemeente omdat uit die hoek normaal bijna alleen maar negativisme kwam. Kritisch omdat we de werkzaamheden aan het bolwerk en de oevers nauwlettend in de gaten hielden en toen er ter hoogte van de voormalige Waterpoort gestart werd met hijen hebben we meteen gereageerd en ze gewezen op hun plichten die voortvloeien uit het verdrag van Malta.

Dat leidde er toe dat er aanpassingen zijn gedaan aan het ontwerp en dat er archeologisch onderzoek is verricht.

Motie

Tot ons grote geluk en na intensief lobbyen kwamen FNP en GB met een samengedragen motie om de financiële en technische haalbaarheid van een reconstructie van deze Waterpoort te onderzoeken. Deze motie werd aangenomen en er werd een bedrag van 10.000,-- beschikbaar gesteld voor een te vormen werkgroep.

Deze werkgroep bestaande uit de Architecten Adema Dokkum, Adema Franeker, Hoogeveen uit Harlingen en ondergetekende hebben zeer intensief en serieus hun opdracht ter hand genomen wat heeft geresulteerd in een stevig onderbouwd plan.(bijlage we-transfer). Hieruit kwam een positief oordeel naar voren zowel technisch als financieel.

Nadat het College en de Raad dit plan hadden ontvangen werd de werkgroep gevraagd of er animo bestond om door te gaan met de voorbereidingen om de plannen aan de bevolking te presenteren wel met de toevoeging dat er geen extra middelen meer beschikbaar waren. Er is een inloopavond georganiseerd voor de direct omwonenden waar nogal wat reuring ontstond door een hele luidruchtige bewoonster, de grote aanjager van het NEE-kamp was niet aanwezig.

‘Stampvoetende bewoonster’

Nadat de luidruchtige bewoonster stampvoetend was vertrokken hebben wij uitvoerig de plannen uitgelegd en vragen beantwoordt. Er was een redelijk normale stemming zonder veel wanklank maar met veel kritische en inhoudelijke vragen.

Het vervolg traject was 1, de burgers informeren middels informatieavonden en 2, de bevoegde instanties consulteren. Zo gezegd zo gedaan en zoals te verwachten werden wij als werkgroep met een zeer zuur ontvangst door de monumentenclubs aan de Emmakade onthaald.

Andere projecten

Ik heb mij behoorlijk ingelezen in deze materie en contact gehad met architecten/aannemers en Gemeente Valkenburg waar een dergelijk initiatief succesvol is afgerond en daarnaast veel projecten van dergelijke aard in het buitenland bezocht. Voor veel Duits,Poolse,Belgische en Franse steden is de oriëntatie van de grote groep oudere toeristen op cultuur van groot belang. Veel steden haken hierop in ik denk daarbij aan Weimar/Dresden/Münster/Brugge/Warschau/Carcassonne/Frankfurt a/M etc…

Franeker heeft veel potentie(kunst/cultuur/wetenschap) maar daar wordt helaas weinig meegedaan en vooral veel verslonst en verdwijnt. Men wil aan de ene kant wel maar aan de andere kant weet men het niet of durft men het niet.

Verbazing

Wat mij hogelijk verbaasd heeft is dat een handjevol burgers met hele zwakke argumenten een democratisch gekozen plan zo kunnen frustreren en dat het gemeenschapsgeld en de tijd die daar in is gestoken zo maar voor niks is geweest zonder dat de hele gemeenschap een oordeel daarover heeft kunnen vormen vooraleer een dergelijk besluit wordt genomen. M.a.w. de rechten en de algemene middelen die alle bewoners toekomen worden door een paar de gemeenschap in zijn geheel ontzegd.

Wat mij tevens verbaasd heeft is dat de Vereniging Vrienden…. voorstander was en ik als bestuurslid maar later als voormalig bestuurslid de 1000 euro vergoeding ,die mij was toegekend ter compensatie door de werkgroep, geschonken heb aan de Vereniging en zonder dankjewel aanvaard is door de Vereniging en zij nu tegen het plan is. Verbazend ook dat op de website van de Vereniging staat dat ze aan het plan meewerken.

Monumentenclubs

De argumenten van de monumentenclubs maken al helemaal geen sterke indruk. Tijdens de vergadering wist een van de leden te melden dat Amsterdam zijn wereld erfgoed status dreigt te verliezen door een reconstructie binnen het centrum.

De bewuste dame was zich er blijkbaar niet van bewust dat het hele oude centrum en de grachtengordel de erfgoed status bezit en niet een enkel uurwerk wat de bedoeling is in Franeker en waar de huidige conservator nog steeds niet in is geslaagd.

Het argument dat nieuwbouw en of reconstructie al dan niet historiserend niet meer kan omdat anders de wereld erfgoed status van het Planetarium in gevaar kan komen. Ik kan u verzekeren dat als er geen meerderheid voor een Gemeentelijke Monumenten wet in Franeker te vinden is, er zeker geen interesse zal zijn in de erfgoed status van Het Planetarium wanneer dat betekent dat er geen nieuw/verbouw plannen in het centrum meer mogen.

Ergo

• Reconstructie vind op onnoemelijk veel manieren in de EU plaats.

• Reconstructie wordt gezien als impuls voor cultuur toerisme.

• Reconstructie is van alle tijden de Romeinen kopieerde de Grieken al.

• Er is ontzettend veel (wetenschappelijk) onderzoek naar dit onderwerp verricht (de clubs aan de Emmakade vast geroest zitten in een denktrant die hier ten lande nog heerst bij een groep erfgoed liefhebbers maar die allang ontkracht is door menig één in binnen en buitenland denk eens aan de discussies over het Berliner Schloss.

• De bevolking niet de mogelijkheid heeft gekregen zich een mening te vormen over het plan en dit op gespannen voet staat met de gebruikte middelen.

• Het standpunt van de Vrienden…. niet congruent is.

• Notabene naast het Planetarium uitgesproken ‘storende’ nieuwbouw is gerealiseerd in de hoedanigheid van het entreegebouw voor het planetarium. Een Gotspe.

• Hus en Hiem het plan liever zouden zien in een bredere benadering van de hele zone en dus niet per definitie tegen zijn.

• ‘Feitelijk actie voeren’ van de omwonenden dus betekent dat je de gevels die je al niet kunt zien van af de ring gracht niet kunt zien met een poortje. Het zicht op het buitengebied vanaf de Froonacker er niet is en er ook nooit komt met of zonder poortje tenzij je het bolwerk afgraaft.

• De Raad geen gemeentelijk monumenten wet wil(als een van de weinige in den landen) uit vrees voor negatieve invloed op de economische ontwikkeling in het stadje. Vermakelijk zoiets kun je ook ‘het kindje met het badwater weggooien’ noemen.

• De reconstructie van het pakhuis van Douwe Elias wel wordt gesteund.

‘NEE is het idee’

Tot slot wil ik erop wijzen dat het ‘Nee’ veel luidruchtiger is dan het ‘Ja’ vanuit de kern van haar idee. Dat heeft ze namelijk niet een idee. Het Nee is het idee.

Ik reken mij tot het ‘Ja’ en tot het samen doen en vanuit die gedachte heb ik met veel Franekers/Friezen medeburgers(mienskip) mooie en leuke dingen opgezet waar veel mensen plezier aan kunnen beleven zoals het Bolwerkkerkje wat binnenkort klaar is en aan de gemeenschap wordt gegeven als plek voor ontmoeting, leren enz.