Honderden belangstellenden komen bij Bunker Koehoal af op tentoonstelling ‘Opdat we niet vergeten’

TZUMMARUM

Enkele honderden belangstellenden hebben zaterdag en zondag Bunker Koehoal bezocht. Daar was de tentoonstelling ‘Opdat we niet vergeten’ te zien.

De nadruk in de tentoonstelling lag op de luchtoorlog die boven Friesland een gruwelijke tol eiste.

Halbe Hageman stuurde namens de Stichting Bunker Koehoal een verslag met foto toe. Hieronder zijn tekst.

Vraagje, wat ga je doen? Is het eindelijk ideaal weer voor een terrasje, fietsen of wandelen; zou je dan ook naar een tentoonstelling over de oorlog gaan? We vroegen het ons af.

Nou, we zijn niet in de steek gelaten. Enkele honderden mensen weerstonden de verlokkingen van het weer en vonden de weg naar Bunker Koehoal.

Die tentoonstelling verbeeldt de luchtoorlog boven noordwest Friesland, een strijd die alleen al in onze provincie enkele duizenden jonge vliegeniers het leven heeft gekost. Meer dan 700 geallieerden op 57 Friese begraafplaatsen worden op vier mei herdacht. Terecht, maar een veelvoud daarvan heeft een naamloos graf gevonden in de Waddenzee of Noordzee. Voor hen geen krans of gedenkrede.

Aandacht schenken aan hen die ons de vrijheid hebben teruggegeven, is erg waardevol. Na 73 jaar zijn we die vrijheid zo gewoon gaan vinden, dat we vergeten zijn hoe uitzonderlijk en kostbaar dit geschenk is.

Klein manneke

De tentoonstelling wil met deze episode uit de oorlog niet een zwart-wit beeld oproepen. Zondagmiddag liep een klein manneke van een jaar of vijf met zijn ouders in de bunker. Zij probeerden hem uit te leggen, waarover het ging. Zo jong als hij was, had hij het goed begrepen. De tentoonstelling ging over mensen, over Geallieerden en Duitsers; niet over helden en schurken. Om dat beeld voor zichzelf helder te krijgen vroeg hij telkens bij de plaatjes wie of het waren.

De tentoonstelling wil de vele facetten van de luchtoorlog belichten; hoe alle belligerenten vanuit hun perspectief probeerden de overwinning naar hun toe te trekken, en waarbij mensen uit beide kampen, soldaten en burgers uiteindelijk de rekening betaalden.

‘Aleen het vehaal is niet toereikend’

We mogen wel zeggen dat we erin geslaagd zijn, juist die goed/fout benadering te vermijden. Marc Rutte zou zeggen, welke lessen kunnen we hieruit trekken? Met alle respect, dat is te kort door de bocht. Alleen het verhaal is niet toereikend. Nooit meer Auschwitz belooft het monument van Jan Wolkers, maar Screbrenica toont dat zelfs zes miljoen doden ontoereikend zijn om uit het verleden te leren.

Deze tentoonstelling wil mensen laten nadenken over wat er gebeurd is. Vanuit dat perspectief zal Stichting Bunker Koehoal de komende weken schoolklassen ontvangen om hen te laten ontdekken dat vrijheid niet vanzelfsprekend is en alleen the good and bad guys, gedachte weinig bijdraagt tot een betere wereld.