FOTO’S | Oud Kaatsveld Franeker en zijn historie

FRANEKER

Germ Gjaltema uit Peins stuurde een verhaal en foto’s toe over het Oud Kaatsveld in Franeker en de historie ervan.

Hieronder zijn artikel. Heeft uzelf ook een interessant verhaal voor de Franeker courant? Dan kunt u dit sturen naar redactie.frc@ndcmediagroep.nl.

Deze plattegrondkaart is gemaakt en opgemeten door de hoofdingenieur van Rijkswaterstaat in 1837 ter ere van het maken van de Kaatsveldtsbrug in Franeker, waar ook het Oud Kaatsveld prachtig op stond getekend, Was tot nu toe onbekend.

Het Oud Kaatsveld was omzoomd door drie rijen iepen bomen en grachten. Ik heb deze gevonden binnen de muren van Tresoar, het Fries Historisch en Letterkundig Centrum in Leeuwarden (zie kaart).

Hier zijn de eerste drie PC-kaatswedstrijden gehouden in 1854, 1855 en deels in 1856. Na veel regen en een slecht gesteldheid van de grasmat is de PC van 1856 later uitgespeeld op It Sjûkelân en is sindsdien daar gebleven.

Daarna heb ik de kadasterkaarten doorgenomen van het jaartal 1853. Het jaar dat de PC- commissie was opgericht door vijf notabelen van de stad Franeker met perceel 526 als kaatsveld. Dat had als afmetingen circa 72 bij 46 bij 74 bij 22 meter (zie kaart).

Het terrein was eerst iets groter en werd verkleind toen er in 1851 een huis op werd gebouwd door grofsmid Berend Wijtsma, in de hoek tegenover waar nu Marcus van der Woude zit met zijn fietsenzaak.

Op 625 was het asveld van Franeker, nu de Van den Bildtstraat. Ik was tevens ook vooral nieuwsgierig naar de omwonenden en hun omgeving in 1853. Wie woonden er toen en wat deden ze.

Op een minuutkaart Franeker C 4 vonden wij de volgende eigenaren. Te beginnen met Perceel 529, waar thans restaurant Bootsma is gevestigd genoemd De Stadsherberg van Franeker, woonde in 1853 met huis en erf en herberg Hein Klaas Molenaar timmerman en herbergier.

Aan de andere kant van de weg, tegenwoordig Pieter Rekker, op Perceel 530 Huizinge en herberg genaamd de Gouden Leeuw bestaande uit een: grote zaal, zijkamer, bovenkamer, keuken, wijn en twee provisiekelders, graan en turfzolder, stalling voor 35 paarden, hooizolder in gebruik bij Paulus Johannes de Vries molenaar en herbergier.

Dit zijn ook de twee heren die in de eerste aankondiging in 1854 worden genoemd waar de kaatsers hun op konden geven.

De loting vond plaats op zondag 9 juli 1854 bij H. K. Molenaar en daarna begon de eerste PC-wedstrijd. Herberg De Gouden Leeuw werd later op 08-01-1855 verkocht voor f 3200 aan Pieter Jacobs Faber.

Op Perceel 531 woonde de schuitvaarder Riemer Hendrik Bollema en daar naast op Perceel 532 woonde de koemelker, landbouwer tevens ook herbergier Pieter Hendrik Bollema.

Perceel 527 en 528 was bezet door Dhr. Meinte Rinzes Rinsma koopman van beroep. Met Dank aan oud-kadastermedewerker en tevens vrijwilliger bij Tresoar in Leeuwarden, Ytsen Zuiderveld.

(Tekst Germ Gjaltema, amateur kaatsonderzoeker)


Auteur

Redacteur