Eerste drie edities Franeker Courant uit 1787 terug naar geboortegrond

OOSTHUIZEN/FRANEKER

Als klein kind was Maarten Zwaan er al van op de hoogte dat zijn grootouders in het bezit waren van de Franeker Courant 1, 2 en 3 uit 1787.

Nadat de bijna 230 jaar oude kranten in het bezit kwamen van zijn ouders, wist de uit het Noord-Hollandse Oosthuizen afkomstige Zwaan een ding zeker: de kranten moesten bewaard worden. De kranten zijn verschenen op vrijdag 14 september, dinsdag 18 september en vrijdag 21 september 1787. In die tijd was het normaal dat kranten tweemaal per week verschenen. ,,Ik had als klein kind al fascinatie voor de kranten. Waarschijnlijk omdat je kon zien dat het heel oud was en ik er niet aan mocht komen. Ik denk dat ik toen een jaar of vijf was.” Zwaan kwam vorig jaar in het bezit van de kranten na het overlijden van zijn moeder. Daarvoor was zijn vader al gestorven. Zwaan: ,,Ik wilde iets met de kranten doen. Mijn vrouw en ik hebben zelf geen kinderen. Als wij sterven en ze blijven in de la liggen, belanden de kranten op de afvalberg. Dat is zonde. Het mooiste zou zijn als ze in een museum komen, zodat iedereen die dat wil ernaar kan kijken. Als je ook nog eens bedenkt dat ze zo lang geleden gedrukt zijn, dan is dat best bijzonder. Naarmate je ouder wordt krijg je denk ik ook steeds meer interesse voor nostalgie. Hoewel dezelfde fascinatie als kind er niet meer is, kijk ik er nog wel af en toe naar.”

Gaarder walgeld

De kranten zaten al die jaren in het boek ‘Gedachten op slapeloose nachten’ van Jacob Cats. ,,Dat zaten ze al bij mijn grootouders. Voor in het boek zitten twee met potlood bekraste bladzijden. Ik weet eigenlijk wel zeker dat ik dat als kind heb gedaan en dat mijn opa daar nooit blij mee kan zijn geweest. Naast de kranten heb ik ook de stoel meegenomen waar mijn oma altijd in zat toen ik een kind. De stoel heb ik ondertussen opnieuw laten bekleden”, zegt de Noord-Hollander, die bij het opruimen ook een halfrond zilveren voorwerp tegenkwam. Op het ongeveer tien centimeter lange en ongeveer drie centimeter lange voorwerp met een zilvermerkje staat: ‘Gaarder walgeld’, met daaronder Gemeente Franeker. ,,Vermoedelijk hadden we iemand in de familie die destijds havenmeester was.” Hoe de kranten in het bezit zijn gekomen van zijn familie, weet de 48-jarige Zwaan niet. Zelf denkt hij dat het weleens van generatie op generatie kan zijn doorgegeven. ,,De ouders van mijn opa kwamen uit Franeker. Dat was de Krol kant van de familie. Die naam is bijna opgehouden te blijven bestaan. ,,Mijn overgrootmoeder heette Aaltje Fopma, Mijn overgrootvader Sijbe Krol. Zij liggen begraven op de algemene begraafplaats in Franeker. Ik denk dat hun ouders de kranten weleens bewaard zouden kunnen hebben. Het zou mooi zijn als de kranten teruggaan naar waar ze vandaan komen.”

Museum Martena

Manon Borst, directeur van Museum Martena, zegt blij verrast te zijn met de vondst. Zij zegt contact met Zwaan op te zullen nemen om te zien of de kranten en het zilveren voorwerp in de collectie van het Franeker museum kunnen worden opgenomen of eventueel beter bij Tresoar, de schatkamer van Friesland, passen. Conservator Marjan Brouwer laat in een reactie weten dat vooral het verhaal achter de vondst een reden zou kunnen zijn om de stukken op te nemen in het museum. Zwaan zelf staat de stukken graag af aan het Museum Martena en komt deze graag persoonlijk overhandigen. ,,Hoewel mijn opa uit Franeker kwam en mijn moeder Friese roots heeft, ben ik voor zover ik weet zelf nog nooit in Franeker geweest.” (Tekst Jitze Hooghiemstra)

Auteur

admin