COLUMN | De vrienden van de doktersvrouw

Franeker

Hebt u ook een poesiealbum? En bewaart u ook de exemplaren van uw moeder en oma? Dan past u in een lange traditie.

Museum Martena heeft verschillende van dit soort albums in de collectie. Het opvallende is dat van de zeven stuks er zes van een man zijn. Slechts een is van een vrouw: Hendrika Wiersma, de vrouw van dokter en hoogleraar geneeskunde Claas Mulder. Hadden mannen dan vroeger ook een poesiealbum? Ja, eigenlijk wel. Het poesiealbum heeft een lange geschiedenis. In de Duitsland beginnen studenten in de zestiende eeuw met het verzamelen van klassieke spreuken en handtekeningen van bekende geleerden. Soms wordt er een tekeningetje bijgemaakt. De studenten bezoeken vrijwel nooit slechts een universiteit. Zij maken academische rondreizen en ontmoeten allerlei interessante figuren. Hun album amicorum, vriendenboek, is dus ook een aandenken voor de rest van hun leven. Nederlandse studenten nemen dat gebruik snel over en de hele zeventiende eeuw is het populair. Maar let wel, dit zijn alleen mannen. Want studenten zijn dan nog altijd mannen. Behalve Anna Maria van Schurman natuurlijk. Anna Maria van Schurman schrijft trouwens ook regelmatig een bijdrage in een album van passerende jongemannen. Zij is tenslotte een bijzonderheid. Een vrouwelijke geleerde, die zie je niet elke dag. In de negentiende eeuw wordt het album amicorum opgepikt door jonge vrouwen van stand. Hun vrienden schrijven gedichtjes en spreuken in de moderne talen, die ze laten vergezellen van borduur- knip- en prikwerkjes en tekeningetjes. Aan het eind van de negentiende eeuw is het geworden tot wat wij nu kennen: een poesiealbum voor jonge meisjes. Hendrika Wiersma uit Franeker (1811- ?) houdt zo’n album bij als 20-jarige. Het bestaat uit een mooi doosje met daarin losse blaadjes, met vele goede wensen en lieve gedichtjes. Zoals van haar vriendin Aaltje Banga: Ga stil, in nooit gestoord genoegen Vriendin, op uwe levensbaan Gods engel wil zich bij u voegen Als raadsman aan uw zijde gaan

Auteur

admin