COLUMN | Geschiedenis des Aardkloots

Franeker

Albartus Telting woont in het Martenahuis, als hij van professor Jan Willem de Crane vijf loodzware boeken erft. Een paar jaar geleden heeft een particuliere verzamelaar de boeken geschonken aan Museum Martena.

Ze staan nu weer, net als in de tijd van Albartus, op de (doorzakkende) boekenplank in het Martenahuis. De vijf kloeke delen zijn geschreven door Geerlof Suikers. In het dagelijks leven is hij advocaat, maar in zijn vrije uurtjes wijdt hij zich aan het schrijven van dit allesomvattende boek. Dat hij niet te kort door de bocht wil zijn blijkt wel uit de titel van het boek: ‘Algemeene kerkelijke en wereldlijke Geschiedenissen des Aardkloots of een Verhaal van al hetgene gedenkwaardig in verscheideRyken en Staten dezer Wereldt is voorgevallen, van de Schepping der Wereldt tot de doodt van Willem III, koning van Engelandt. Mitsgaders de Levens van Mannen en Vrouwen, die zich gedurende dien tijdt door geleerdheit of door eenige andere aanmerkenswaardigehoedanigheit vermaard gemaakt hebben’. Nog voor de tekst af is, overlijdt Suikers plotseling. Zijn uitgever maakt de serie af. Dit is niet naar de zin van de weduwe van Suikers. Zij klaagt de medeauteur Verburg aan bij de Staten van Holland omdat hij het waagt zijn naam naast die van Suikers op de titelpagina te zetten en een portretgravure van zichzelf te laten opnemen in het boek. De vijf delen tellen ongeveer 1000 pagina’s ieder en het boek kost in zijn tijd de lieve som van f 100. Iedereen is verbaasd over Suikers enorme belezenheid. Hij heeft van honderden beroemde personen uit de geschiedenis een uitvoerige levensgeschiedenis gemaakt. Daarnaast is het boek een overzicht van de belangrijkste wereldgebeurtenissen. Het werk behoort tot de grootste boeken die in de achttiende eeuw worden uitgegeven. Het is de eerste algemene wereldgeschiedenis door een Nederlander geschreven. Het boek wordt zeer prestigieus en kostbaar uitgegeven met veel kaarten en kopergravures. Het is bijzonder dat Suikers ook veel aandacht besteedt aan de geschiedenis van Azië en Afrika. Of professor De Crane en Albartus Teltingde boeken echt van kaft tot kaft gelezen hebben is nog even de vraag.

Auteur

admin